Tagarchief: medezeggenschap

Borgen ondersteuning medezeggenschap cruciaal!

na-stemmen-mondje-dicht

Enige tijd hik ik met pijn in mijn buik tegen deze blog op… Afgelopen jaar heb ik als ondersteuner in de medezeggenschap zelf ervaren hoe slecht ondersteuning van cliëntenraden in de wet geregeld is. Nadat ik  bijna 10 jaar met mijn hele hart erg succesvol een cliëntenraad in de Jeugd GGZ heb ondersteund ben ik de laan uitgestuurd. Tegen de wil van de cliëntenraad. En we kunnen hier niks aan doen. Dit is een enorm pijnlijk proces geweest wat de cliëntenraad en mij persoonlijk tot in mijn ziel geraakt heeft.

De wet is de cliëntenraden hierin niet tot steun. Cliëntenraden kunnen niet bepalen op wat voor manier en door wie zij ondersteund worden. Het is niet voor niks dat cliëntenraden er vaak voor kiezen om een onafhankelijke ZZP-er in te huren als ondersteuner. Iemand die niet ook tevens werknemer is van de zorgaanbieder. Van een ZZP-er kun je af zodra je dat wil, dat is een van de voordelen van een ZZP-er inhuren. Maar wat er gebeurd is dat instellingen bepalen wanneer zij van een ZZP-er af willen, in plaats van dat cliëntenraden zèlf hierin de regie hebben

Met het gevolg dat cliëntenraden op ingrijpende wijze ernstig worden gehinderd in hun werk, of zelfs worden bedreigd in hun voortbestaan.  Juist nu er op dit moment in het sociale domein erg veel gaande is. Cliëntenraden hebben erg veel op hun bordje liggen ten tijde van ingrijpende veranderingen en veel bezuinigingen.  Organisaties willen door met snijden, reorganiseren en fuseren. Door de ondersteuning weg te halen worden cliëntenraden  zo ingrijpend getroffen dat het erg lastig is om stevig door te kunnen gaan met het inhoudelijke cliëntenraadswerk

De overheid werkt aan een participatiesamenleving. Er wordt vanuit eigen kracht hard gewerkt aan menig kanteling en transformatie. Waarbij de burgers meer regie over hun eigen leven gaan krijgen. Wetgeving moet ondersteunend zijn bij een dergelijk proces. Dat ook de medezeggenschapswetgeving hierbij van groot belang is, is de overheid ontgaan. Wat gebeurd er: de medezeggenschapsrechten die geregeld waren in de WMCZ (Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen) zijn voor en deel overgeheveld naar de Wmo. Waarbij gemeenten nu ruimte krijgen om hier al dan niet invulling aan te geven. Het hangt er dus van af of jouw gemeente dit begrijpt en belangrijk vindt of het recht wat je eerst wel had nu nog wel van kracht is.

WMCZ naar Nieuwe Jeugdwet: ouders toegevoegd aan representativiteit: Voor het jeugdige deel van de cliëntenraden zijn de WMCZ rechten meegenomen naar de Nieuwe Jeugdwet. Hierover schreef ik eerder al een blog. Kort samengevat: De WMCZ rechten zijn wel meegenomen maar er zijn nu ouders aan toegevoegd. Cliëntenraden moeten nu representatief zijn voor cliënten èn ouders. Dit kan voor cliëntenraden in de jeugd medezeggenschap onhandig uitpakken. Hierover is vanuit landelijke cliëntenorganisaties  vorige week een manifest verschenen. Om gemeenten en instellingen te helpen om vooral de jongeren zelf ruim baan te geven in de medezeggenschap. Omdat de wet onhandig uit kan pakken heeft GroenLinks Leiden een motie ingediend waarin is geregeld dat de gemeente borgt dat medezeggenschap door jongeren zelf gebeurd. Deze motie is inmiddels in zo’n 20 steden aangenomen.

Het zou natuurlijk veel beter zijn als de wet geen gaten vertoond waar cliëntenraden last van kunnen hebben. De wet moet cliëntenraden juist behulpzaam zijn. In cliëntenraden werken kwetsbare mensen vrijwillig enorm hard aan het verbeteren van hulp voor hun mede-cliënten. Dat ten overstaande van grote machtige instellingen die soms andere belangen hebben. Uitermate belangrijk dat hierin de stem van de cliënt en de cliëntenraden zorgvuldig gehoord en stevig gepositioneerd wordt!  En dat zij hierin de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.  Ondersteuning zou stevig geborgd moeten zijn in de medezeggenschapswetgeving.

Als ondersteuner ben je geen wegwerpartikel! en heb je een belangrijke rol in de kwaliteit van de medezeggenschap. Je bouwt een band op met raadsleden. Je werkt samen erg intensief aan moeilijke dingen. Je ondersteunt een groepsproces, zorgt voor continuïteit en hebt kennis van allerlei zaken.  Je bent een veilige plek met een groot hart waarbij mensen die heel veel hebben meegemaakt tot groei en bloei kunnen komen.

Cliëntenraden en ondersteuners laat van je horen!  Er zijn al signalen dat meerdere cliëntenraden het moeilijk hebben doordat instellingen de ondersteuning weghalen, dit kan blijven gebeuren doordat dit niet goed geborgd is. Is dit ook gaande in jouw instelling of cliëntenraad? maak dit dan kenbaar. Bijvoorbeeld bij LOC.

Advertenties

Nieuwe wetten verslechtering medezeggenschap cliëntenraden!

Op dit moment is de wetgeving rondom medezeggenschap voor cliënten geregeld in de WMCZ (Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen). Hierin staat duidelijk wanneer een cliëntenraad ingesteld moet worden. Op welke informatie cliëntenraden recht hebben. Wat de plichten van een zorginstelling zijn. En waarover cliëntenraden zwaarwegend adviesrecht hebben. Ook hebben cliëntenraden de mogelijkheid om een geschil met de instelling voor te leggen aan een Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden. Mooi geregeld zou je zeggen… Mooi niet!

Wmo neemt medezeggenschapsrechten niet mee:                                   Per 1 januari verandert er het een en ander. Doordat een aantal soorten hulp van de AWBZ naar de Wmo gaan heeft dit ook gevolgen voor de medezeggenschap van deze soorten hulp. De medezeggenschap moet nu per gemeente geregeld worden. De rechten die cliëntenraden in de WMCZ hadden worden niet meegenomen! Het kan dus zo zijn dat de medezeggenschapsrechten van cliënten(raden) in jouw instelling of gemeente verslechteren! Bovendien heb je als cliëntenraad vaak te maken met meerdere gemeenten binnen jouw instelling, verschil in medezeggenschap per gemeente is erg onwenselijk. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van al deze nieuwe wetten en transities die er juist op gericht zijn dat mensen meer te zeggen gaan hebben over hun eigen leven en mensen in hun kracht moeten komen en dergelijke. Bovendien valt in Nederland juist nog erg veel te verbeteren op het gebied van medezeggenschap, in het bijzonder van bepaalde groepen.

Nieuwe Jeugdwet: ouders en cliënten op een hoop                                   De Nieuwe Jeugdwet gaat ook gepaard met een medezeggenschapsverslechtering. De rechten vanuit de WMCZ zijn gelukkig wel meegenomen naar de Nieuwe Jeugdwet. Maar hier zit de kwetsbaarheid erin dat cliënten en ouders op een hoop worden geveegd. Ouders hadden eerst geen wettelijke medezeggenschapsrechten in de zorg, nu gelukkig wel. Maar dit mag niet ten koste gaan van de stem van jongeren zelf. Deze 2 zaken op een hoop vegen kan onduidelijkheid geven. En biedt de mogelijkheid om bijvoorbeeld ouders toe te voegen aan jongerenraden. Er zijn momenteel nog steeds jeugdinstellingen die geen jeugdmedezeggenschap gerealiseerd hebben. Maar die soms wel een ouderraad hebben die zich cliëntenraad noemt. (je noemt de ouderraad op school toch ook geen leerlingenraad?). Of cliëntenraden jeugd die voornamelijk uit ouders bestaan en die zich maar afvragen waarom zich niet meer jongeren aansluiten. Het gebeurd nog steeds. Oudermedezeggenschap is ook erg belangrijk, maar kan de stem van jongeren zelf niet vervangen. De belangen kunnen zo anders en soms zelfs tegenstrijdig zijn. Dat het belangrijk is dit uit elkaar te halen. Om zo ieder goed recht te doen. De wet zou hierin helpend moeten zijn.

Wat kunnen we doen?                                                                                             De wet moet gewoon verbeterd worden op deze punten. En zolang dat nog niet goed geregeld is kun je als cliëntenraad of cliëntenorganisatie nog je stem laten horen bij de gemeente. Zorg dat in de gemeentelijke verordeningen Jeugdhulp en Wmo, die momenteel in de gemeenten besproken worden en voor 1 november moeten worden vastgesteld deze zaken wèl goed geregeld zijn! Vraag om minstens gelijke rechten zoals geregeld in de WMCZ. (de WMCZ is overigens op een aantal punten ook aan verbetering toe). Zoek contact met je Wmo raad, cliëntenorganisatie en gemeente politiek. En probeer te voorkomen dat de medezeggenschap in jouw instelling en/of gemeente verslechterd. Misschien kunnen we ook zichtbaar maken waar medezeggenschap wel goed geregeld is, deze gemeenten kunnen als goed voorbeeld dienen.

Onder andere LOC (Landelijke Organisatie Cliëntenraden) maakt zich ook erg zorgen om een verslechtering van de medezeggenschap van cliënten(raden). Er is nog geen website www.watveranderderinjouwmedezeggenschap.nl hopelijk is een dergelijke site ook niet nodig. En komt de regering tot besef dat de medezeggenschap beter geborgd moet worden. 9 Oktober is er een Algemeen Overleg over de Wmo. Hopelijk onderneemt men nog actie in het voorkomen van een medezeggenschapsverslechtering.

Ouderraad bedoel je?

Regelmatig kom ik instellingen in de Jeugd sector tegen die zeggen een cliëntenraad te hebben. Deze instellingen wekken dan de indruk dat ze bijvoorbeeld een jongerenraad hebben. Staat op de website te lezen, of in een folder. Soms wordt het ook gezegd. Een raad met echte jongeren denk je dan die de organisatie adviseren vanuit hun jeugdige perspectief. Jongeren en kinderen die cliënt zijn bij deze instelling. Die weten hoe het is om problemen te hebben. En die vanuit die ervaring een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan het beleid van de instelling. Fantastisch als dat het geval is…

Echter; in de praktijk blijken niet al deze ‘cliëntenraden’ daadwerkelijk te bestaan uit jeugdige cliënten. Vaak blijkt het om ouders van jeugdige cliënten te gaan. Ouders die weliswaar ook cliënt van de instelling zijn omdat hun kind daar in zorg is.  Soms zijn deze volwassenen zelfs geen ouders van een kind in zorg, maar betrokken volwassenen die hart voor de jeugd hebben. Daar is niks mee en het is heel fijn dat deze mensen zich inzetten om de zorg aan jeugdigen te verbeteren. Ik vind een ouderraad een heel nuttig iets, het is ook heel belangrijk dat ouders betrokken worden en ook mee kunnen praten over de zorg aan kinderen. Maar: noem het dan geen jongerenraad of cliëntenraad. Maar zeg als instelling gewoon dat je een ouderraad hebt, of familieraad. Dat is wel zo duidelijk.

Het ouderperspectief of het familieperspectief kan hele relevante adviezen geven, maar wel vanuit het ouderperspectief. En zo moeten instellingen er ook mee omgaan. Alleen jeugdigen zelf kunnen aangeven wat zij zelf vinden.  Dan kunnen ouderraad en jongerenraad elkaar op een aantal fronten zelfs goed aanvullen.Image

En als het je als instelling nog niet gelukt is om medezeggenschap door jeugdige cliënten zelf te organiseren, zeg dat dan gewoon eerlijk. En kijk wat er voor nodig is om dat ook te kunnen realiseren!

Mooi voorbeeld: jongeren reiken Gouden Oor prijs uit

De cliëntenraad van GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen heeft de vertrekkend directeur een mooi afscheidscadeau gegeven.  Hij kreeg uit handen van de jongeren de ‘Gouden Oor prijs’. Omdat hij jarenlang erg goed naar de jongeren geluisterd heeft. En als geen ander het belang van medezeggenschap door jongeren heeft uitgedragen binnen en buiten de eigen organisatie.  Hij vertelde dat hij de inbreng van de jongeren nodig heeft om zijn werk goed te kunnen doen en om de organisatie scherp te houden. De jongeren van de cliëntenraad brengen zaken aan de orde die anders niet gezien worden.  De jongeren voelden zich erg serieus genomen, gezien en gehoord.

De cliëntenraad zal voortaan jaarlijks een gouden oor gaan uitreiken aan iemand die goed naar de jongeren in de Jeugd GGZ geluisterd heeft.  De jongeren hopen hiermee een positieve stimulans te geven en positief aandacht te vestigen op het belang van aandacht voor de stem van de jonge cliënt.

Onze jongeren heeft het heel veel complimenten opgeleverd. Een jongere heeft zelf een geweldige toespraak gehouden. 2 meiden hebben in het creatieve therapie-atelier een mooi oor in elkaar geknutseld. We hebben een bericht op Intranet geplaatst zodat iedereen kon zien dat we de directeur in het zonnetje hebben gezet. En natuurlijk hebben we gezorgd dat het een grote verrassing was! De directeur was blij verrast, nam het oor stralend in ontvangst.

Dit mooie voorbeeld kan prima worden overgenomen door andere cliëntenraden in het land! Bedenk je eigen prijs. Knutsel iets moois met elkaar en maak er een feestje van!  Het werkt heel stimulerend om aandacht te hebben voor wat goed gaat, daar bij stil te staan en blij mee te zijn.


De Jeugd GGZ huilt…

Geachte leden van de Vaste Kamercommissie voor VWS,

De jongeren van de cliëntenraad van GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen vraagt u de voorgestelde bezuinigingen in de GGZ niet op de voorgestelde manier door te laten gaan.

Wij zijn 6 jongeren, allemaal cliënt of recentelijk geweest in de Jeugd GGZ. Wij vertegenwoordigen zo’n 3000 cliënten in onze instelling waar voornamelijk ambulante zorg geleverd wordt. Wij weten dus als geen ander hoe het is om GGZ nodig te hebben. Om ons leven op de rails te houden en krijgen. Om zoveel als mogelijk mee te kunnen doen als ieder ander. Naar school gaan, vrienden maken, onszelf ontwikkelen, leren omgaan met onze psychische problemen.

Wij zijn erg geschrokken van de plannen van minister Schippers.  De plannen getuigen van weinig inzicht en oog voor de context van jonge mensen met psychische problemen.

Jonge cliënten staan aan het begin van hun leven. En hebben vaak al veel meegemaakt.  Als deskundige hulp niet meer voor iedereen toegankelijk is voorzien wij grote problemen. Juist bij veel psychische problemen is het noodzakelijk om in een zo vroeg mogelijk stadium de juiste hulp te krijgen. Om ergere problemen en blijvende schade te voorkomen.  Denk bijvoorbeeld aan schizofrenie; elke psychose heeft blijvende hersenschade tot gevolg. Denk aan een depressie, dat wil je niemand onnodig een dag langer aandoen. Denk aan slachtoffers van kindermishandeling die hierdoor beschadigd zijn. Denk aan jonge mensen met ouders die zelf psychische problemen hebben, wat voor kinderen niet meevalt om daarin gezond op te groeien. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

De GGZ is jarenlang bezig geweest om o.a. middels preventie mensen zoveel mogelijk in een vroegtijdig stadium te helpen. GGZ problemen worden uit de taboesfeer gehaald, mensen leren dat het niet hun eigen schuld is. En durven gelukkig steeds vaker hulp te zoeken. De voorgestelde maatregelen maken kapot wat met veel moeite is opgebouwd en nog steeds erg kwetsbaar is.

Veel mensen met psychische problemen hebben weinig geld, vaak als gevolg van hun psychische problemen. We zijn bang dat deze mensen uitgesloten zullen worden van zorg. Dat kan en mag niet gebeuren!

Wij vinden dat heel onverstandig en harteloos bovendien. Je kunt mensen niet uitsluiten van zorg. Kinderen hebben vaak geen invloed op de gezinsinkomsten – en uitgaven. Als je ouders het niet kunnen betalen dan heb jij in de toekomst geen zorg meer. Dat kan toch niet! Wij worden daar heel verdrietig en boos van.

Als je 18 bent moet je de eigen bijdragen zelf gaan betalen, maar waarvan? De meeste jongeren hebben zowiezo weinig geld. Jongeren met problemen hebben vaak als gevolg van hun problemen nog minder te besteden. Als gevolg van psychische problemen hebben zij vaak een opleiding onder hun niveau gedaan, als ze al een opleiding af hebben kunnen ronden. Niet elke jongere met psychische problemen is in staat om een bijbaan te hebben.  Geen van onze cliëntenraadsleden zou zelf in staat zijn om de bijdragen zoals voorgesteld te betalen. Ook voor onze ouders zou het niet altijd mogelijk zijn om dit te betalen.  Veel mensen met psychische problemen houden het financiële hoofd maar net boven water.  Als de minister naar de inkomens had gekeken van de mensen die gebruik maken van GGZ had zij dit kunnen weten…

Het aantal keren dat je van een psycholoog gebruik kunt maken zeer beperken vinden wij ook heel onverstandig. Hoeveel zittingen je nodig hebt hangt helemaal af van je persoonlijke situatie, dat is niet in een standaardpakket te stoppen. GGZ problemen vragen tijd, geduld, oog voor je context en aandacht. Geen haastwerk, tijdsdruk en standaardisering. Worden jonge mensen in de toekomst dan halverwege hun traject weggestuurd? In het ziekenhuis word je toch ook niet halverwege een operatie naar huis gestuurd?!

We zijn bang dat de minister E-health ziet als vervanging van werkelijk menselijk contact. Vanachter een computer kun je niet zien hoe het werkelijk met iemand gaat. Waardoor belangrijke signalen gemist kunnen worden. Met alle mogelijke gevolgen van dien. Bovendien is juist het menselijk contact met de behandelaar een belangrijk onderdeel van de behandeling.  Uit onderzoek blijkt dat de behandelrelatie een hele belangrijke succesfactor is in het slagen van je behandeling. De GGZ is geen fabriek, maar daar werken mensen. En daar worden mensen behandeld. Dat willen we graag zo houden!

Als je wil bezuinigen zou je juist moeten inzetten op meer, sneller, passender en kwalitatief betere zorg. En de drempel om in zorg te komen nog verder moeten verlagen. Zodat mensen in een zo vroeg mogelijk stadium van de ontwikkeling van hun problemen in staat worden gesteld om de draad van hun eigen leven weer zelf op te pakken.

Niet alleen in de zorg zou aandacht moeten zijn voor psychische problemen. Het is van groot belang dat kennis van GGZ ook gebruikt wordt in bijvoorbeeld het onderwijs. Zodat problemen inderdaad vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden.  En de problemen niet onnodig uit de hand hoeven te lopen, onnodig menselijk leed en hoge kosten ons bespaard zullen blijven.

De plannen van de minister zijn volgens ons dan ook het tegenovergestelde van bezuinigingen.  Het ontbreekt de plannen aan visie, context en kennis van de Jeugd GGZ. Wij gaan graag met u in gesprek!

Met vriendelijke groet,

Cliëntenraad GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen